Σολάριουμ ή ηλιοθεραπεία;
Πόσο ωφέλιμο είναι το μαύρισμα;
Μια κοινή παρανόηση είναι ότι το μαύρισμα υποδηλώνει καλή υγεία. Το μαύρισμα είναι ο αμυντικός μηχανισμός του δέρματος που προσπαθεί να αντισταθμίσει την περαιτέρω ζημιά αφού έχει ήδη προσβληθεί και έχει υποστεί βλάβη από την έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία. Ενώ υπάρχουν ορισμένα οφέλη για την υγεία, όπως η σύνθεση βιταμίνης D, η βελτίωση διάφορων δερματικών παθήσεων, η παρατεταμένη έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία βλάπτει συνολικά το δέρμα. Μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο πρόωρης γήρανσης και ορισμένων παθήσεων υγείας και φυσικά το ρίσκο για ανάπτυξη μελανώματος. Παρατηρούμε όμως ότι πολλοί είναι αυτοί που επιδιώκουν το μαύρισμα κυρίως για αισθητικούς και ψυχολογικούς λόγους.
Είναι το σολάριουμ όπως η ηλιοθεραπεία στο φως του ήλιου;
Η φυσική ακτινοβολία UV που φτάνει στην επιφάνεια της Γης αποτελείται από περίπου 95% UVA και 5% UVB ακτινοβολία. Τα κέντρα σολάριουμ χρησιμοποιούν διαφορετικούς τύπους ξαπλώστρες μαυρίσματος, άλλες εκπέμπουν περισσότερη, άλλες εκπέμπουν λιγότερη UVB σε σύγκριση με την UVA. Στο παρελθόν υπήρχε τάση μείωσης της UVB και αντίστοιχης αύξησης της UVA. Πολλοί κατασκευαστές ξαπλώστρων επιστρέφουν τώρα σε σχετικές ποσότητες UVA και UVB που μιμούνται τη φυσική σύνθεση στο ηλιακό φως.
Το σολάριουμ εκπέμπει κυρίως ακτινοβολία UVA, η οποία παράγει ένα μαυριστικό αποτέλεσμα αυξάνοντας την ποσότητα της χρωστικής μελανίνης στα ανώτερα στρώματα του δέρματος. Αυτό το άμεσο μαύρισμα αρχίζει να ξεθωριάζει μέσα σε λίγες ώρες μετά τη διακοπή της έκθεσης, αλλά μπορεί να επιμείνει μετά από επαρκή και επαναλαμβανόμενη έκθεση. Παρόλο που έχει σχεδιαστεί ως άμυνα έναντι περαιτέρω βλαβών από την υπεριώδη ακτινοβολία, το σκούρο αυτό καθαυτό παρέχει ελάχιστη επιπλέον προστασία. Η UVB, από την άλλη πλευρά, διεγείρει τα κύτταρα να παράγουν μια παχύτερη επιδερμίδα, η οποία προσφέρει ελαφρώς περισσότερη προστασία από την περαιτέρω έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία.
Τέλος, αξίζει να αναφέρουμε πως τα κρεβάτια μαυρίσματος δεν είναι τόσο επιτυχημένα στο μαύρισμα όσο θα ήθελαν όσοι τα χρησιμοποιούν. Μια πρόσφατη βρετανική έρευνα ανέφερε ότι μόνο τα 2/3 των τακτικών χρηστών που ερωτήθηκαν είχαν επιτύχει μέτριο μαύρισμα, ενώ το 1/3 είχε αποκτήσει ένα ήπιο μαύρισμα. Μερικοί ανέφεραν επίσης αποσπασματικό μαύρισμα.
Είναι πιο ασφαλές να χρησιμοποιείτε σολάριουμ παρά να κάνετε ηλιοθεραπεία στον ήλιο;
Όχι, η χρήση σολάριουμ δεν είναι ασφαλέστερη από την ηλιοθεραπεία. Μερικές φορές τα κρεβάτια μαυρίσματος διατίθενται στο εμπόριο ως ένας τρόπος για να αποκτήσετε ένα «ασφαλέστερο μαύρισμα». Αυτό όμως δεν είναι αλήθεια. Δεν υπάρχει ασφαλές μαύρισμα από την υπεριώδη ακτινοβολία. Εάν θέλετε να δείχνετε μαυρισμένη, χρησιμοποιήστε ψεύτικο μαύρισμα από μία κρέμα ή πάρτε ένα σπρέι μαυρίσματος
Αλλά έχετε υπόψη πως το να έχετε ένα αρχικό φυσικό ή ψεύτικο φυσικό μαύρισμα δεν προστατεύει το δέρμα σας από την υπεριώδη ακτινοβολία σε καμία περίπτωση. Άρα και η χρήση σολάριουμ πριν από την ηλιοθεραπεία δε θα σας αποτρέψει από ένα ηλιακό έγκαυμα! Είναι σημαντικό να παραμένετε ασφαλείς στον ήλιο περνώντας χρόνο στη σκιά, καλύπτοντας με ρούχα και καπέλο και χρησιμοποιώντας αντηλιακό με SPF τουλάχιστον 30 και ΡΑ+++.
Είναι το σολάριουμ ασφαλές;
Όλο και περισσότεροι άνθρωποι βασίζονται στο σολάριουμ για μαύρισμα ολόκληρου του σώματος αλλά αυτό το «αναγκαστικό» μαύρισμα σχετίζεται με βλάβη του DNA στα μελανοκύτταρα, τα κύτταρα που παράγουν τη σκουρόχρωμη χρωστική ουσία μελανίνης στο δέρμα. Σε άτομα με γενετικά σκουρόχρωμο δέρμα, αρκεί σχετικά μικρή βλάβη στο DNA για να επιφέρει το επιπλέον μαυριστικό αποτέλεσμα. Αντίθετα, το αναγκαστικό μαύρισμα σε άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα σχετίζεται με πολλές βλάβες στο DNA. Είναι κυρίως άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα που θέλουν να σκουρύνουν την επιδερμίδα τους.
Σύμφωνα με την Αμερικάνική Ακαδημία Δερματολογίας, το σολάριουμ μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης των δύο πιο κοινών τύπων καρκίνου του δέρματος, το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατά 58% και το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα κατά 24%. Η χρήση σολάριουμ πριν από την ηλικία των 20 μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητές σας να αναπτύξετε μελάνωμα κατά 47%, και ο κίνδυνος φυσικά αυξάνεται όλο και περισσότερο με κάθε χρήση.
Τέλος, η πλειονότητα των σολάριουμ παρέχουν ανεπαρκείς συμβουλές στους πελάτες τους. Η χρήση προστατευτικών ματιών όπως τα ειδικά γυαλιά ή γυαλιά ηλίου πρέπει να είναι υποχρεωτική όπως και η κάλυψη των χρωμοφόρων στοιχείων του δέρματος μας. Ωστόσο, καθώς οι χρήστες ξαπλώστρας στοχεύουν να έχουν ένα ομοιόμορφο μαύρισμα, συχνά αποφασίζουν να μην προστατεύσουν οποιοδήποτε μέρος του σώματός τους. Οι χρήστες έχουν αναφέρει μια σειρά από βραχυπρόθεσμα συμπτώματα όπως κνησμό, ξηρότητα και ερυθρότητα του δέρματος, φακίδες και φωτοευαισθησία. Τα κοινά αποτελέσματα μακροπρόθεσμα, ειδικά σε άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα, μπορεί να περιλαμβάνουν φουσκάλες στο δέρμα. Η χαλάρωση και οι ρυτίδες του δέρματος είναι ένα σχεδόν σίγουρο τίμημα που πρέπει να πληρώσουν οι συχνοί χρήστες σολάριουμ.
Υπάρχει κάποιο ασφαλές όριο χρήσης σολάριουμ;
Προς το παρόν, δεν είναι δυνατό να δοθεί ένα ασφαλές όριο για μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, όπως ο κίνδυνος καρκίνου του δέρματος, ιδίως μελανώματος, επειδή δεν υπάρχει οριακή δόση κάτω από την οποία δε θα εμφανιστεί καρκίνος. Κατά συνέπεια, οποιαδήποτε σύσταση σχετικά με μια οριακή τιμή της συνολικής δόσης είναι αυθαίρετη και υποκειμενική. Ορισμένα ιδρύματα έχουν θέσει ένα όριο 20 συνεδριών ετησίως, αλλά άλλα έχουν θέσει ένα όριο που είναι σχεδόν τετραπλάσιο. Άλλοι φορείς απλώς συμβουλεύουν να μη χρησιμοποιείτε γενικώς το σολάριουμ και δεν έχουν καθορίσει μια «αποδεκτή» μέγιστη ετήσια χρήση.
Δεδομένου ότι τα βιολογικά αποτελέσματα της υπεριώδους ακτινοβολίας εξαρτώνται μόνο από τη συνολική ποσότητα ακτινοβολίας που λαμβάνεται κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίας έκθεσης, ανεξάρτητα από το εάν η έκθεση είναι σε ακτινοβολία υψηλής έντασης για σύντομο χρονικό διάστημα ή σε ακτινοβολία χαμηλής έντασης για μεγάλο χρονικό διάστημα, η προτεινόμενη συνεδρία σολάριουμ δεν πρέπει να είναι μικρότερη από 10 λεπτά. Αυτό θα περιόριζε την ένταση της σχετικής ακτινοβολίας σε ένα πιο μέτριο επίπεδο. Με αυτόν τον τρόπο, ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος ηλιακού εγκαύματος που μπορεί να προκύψει από την υπέρβαση του χρονικού ορίου της συνεδρίας και, επομένως, πιθανώς μειώνεται ο κίνδυνος μελανώματος.
Ποιοι πρέπει να αποφύγουν το σολάριουμ;
• Όσοι είναι κάτω των 18
• Όσοι έχουν πολύ ανοιχτόχρωμο δέρμα,
• Όσοι έχουν πολλές φακίδες, δυσχρωμίες ή κρεατοελιές
• Όσοι έχουν ιστορικό καρκίνου του δέρματος ή οικογενειακό ιστορικό της νόσου,
• Όσοι χρησιμοποιούν φάρμακα που θα μπορούσαν να κάνουν το δέρμα τους πιο ευαίσθητο στην υπεριώδη ακτινοβολία και όσοι έχουν ήδη εκτεταμένες ζημιές από το φως του ήλιου